Lütfen bekleyiniz...

Tarihi Bir Reform; Finlandiya Eğitim Sistemi

Tarihi Bir Reform; Finlandiya Eğitim Sistemi

Eğitimde öncü İskandinav ülkeleri arasında başı çeken Finlandiya, klasik eğitim müfredatında gerçekleştirdiği reform hareketler ile dünya çapında üne sahip. Kusursuz işleyen eğitim sistemi Finler için yeterli olmuyor ve her yıl yeni eğitim felsefelerine imza atmaya devam ediyorlar.  Biz de Finlandiya eğitim sistemine göz attık ve tüm bu gelişimin altında yatan nedenleri kaleme aldık.

 

Finlandiya’nın Özü

 

Öncelikle bize oldukça uzak olan ve Türkler tarafından çok az ziyaret edilen Finlandiya hakkında bildiklerimizi kısaca sizinle paylaşalım. Kuzey Avrupa’da İskandinav yarımadasında, Baltık denizi kıyısında yer alan ve başkenti Helsinki olan Finlandiya, Rusya, Norveç ve İsveç’e komşudur. Rusya sınırı ve kuzey bölgelerinde iklim oldukça soğuktur ve Finlandiya’nın doyumsuz manzarasını oluşturan düz ovalara sahiptir.
Rusya’dan bağımsızlığını 1907 yılında ilan eden ülkede 3 resmi dil kullanılır. Bunlar; Fince, İsveççe ve Laponca’dır. Fin halkı soğuk iklimin yarattığı etkilerden ötürü Ruslara benzer fiziksel özellikler taşırlar. Tenleri, saçları ve gözleri açık renktedir. Ayrıca kızıl insan yoğunluğu da bir hayli fazladır. Finlandiya özellikle 2. Dünya Savaşı sonrasında tarım ve ormancılığa ağırlık vermiş ve yarı endüstriyel bir ülkeye dönüşmüştür. Hızla endüstrileşmesi sonucunda ise; 2001 yılında dünyanın en zengin ülkeleri arasında yerini almıştır.
Finlandiya hakkında bilinen en ilginç bilgi ise; bağımsızlığının 100. yılında komşusu Norveç’in Finlandiya’ya dağ hediye etmek için başlattığı kampanyadır. Ülke sınırlarını 200 metre geri çekerek İskandinav yarımadalarının en yüksek noktası olarak bilinen Halti dağını Finlandiya sınırı içerisine dahil etmeye karar veren Norveç, bu kampanya ile dünya çapında sempati kazanmış ve gündem yaratmıştır.

Finlandiya hakkındaki genel bilgiler bu şekilde peki; dünya tarihini ve ülke yapılarını derinden etkileyen eğitim faktörünü ele alacak olursak? Bu ülkenin eğitim karakterinin de sizi derinden etkileyeceğine şüphem yok. İşte Finlandiya’nın o bambaşka eğitim sisteminin tarihi ve başarısı!

 

Finlandiya Eğitim Sisteminin Temel Özellikleri ile Başlayalım

 

Öncelikle Finlandiya’da eğitim tamamı ile ücretsizdir. Finlandiya'nın güncel eğitim sistemi 7 ile 16 yaş arasında 9 yıllık zorunlu eğitimi kapsar. Daha sonra isteğe bağlı olarak üniversite ile devam eder. Ülke çapında hiçbir aile okul çağına gelen çocuğu için okul aramaz çünkü, Finli çocuklar kendilerine en yakın okula giderler. Evet, kesinlikle öyle. Mahallerinde yer alan okullardan oturduklara yere en yakın olana giderler. Fakat bazı kırsal bölgelerde pek sık okula rastlamak mümkün değildir bu durumda ise; öğrenci ulaşımı yine ücretsiz karşılanır.
Tüm Finlandiya eğitim müfredatı; Nordic eğitim sistemi olarak adlandırılır. Birleşik Milletlerin İnsani gelişim ve Eğitim İndekslerine bakıldığında ise; Finlandiya dünya çapında en yüksek puana sahiptir. 9 yıllık zorunlu eğitim döneminde ise tıpkı bizim gibi; Ana Dil (Fince, İsveççe veya latonca), Çevre Çalışmaları, Sağlık eğitimi, Ahlak Bilimi, Tarih, Sosyal bilimler, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Coğrafya, Beden eğitimi, Müzik, Görsel Sanatlar, El Sanatları, Ev Ekonomisi ve Rehberlik gibi alanlarda ders görürler. 9 yıllık bu zorunlu eğitim sürecinde tüm öğrenciler uluslararası lise öğretimi için denklik ile mezun olurlar. Kısacası Finlandiya’nın genel eğitim özelliklerini belirleyen kıstaslar bunlardır.
Peki ayrıntılarda neler gizli bir de onlara göz atalım.

Finlandiya’da Zorunlu Eğitimi Oluşturan Püf Noktalar

 

Finlandiya’da zorunlu eğitim süreci olan 9 yıl boyunca çocuklar neler yaşıyor ve neler öğreniyorlar? Genel eğitim özelikleri çokta farklı olmayan bu ülkede nasıl oluyor da bu denli üstün başarılar elde ediliyor? Eğitmen ve aynı zamanda iyi bir yazar olan Pasi Sahlberg Finlandiya eğitimi için; ‘Finlandiyalı çocukların okul yaşamı, Finlandiya’nın bizzat uygulamakta olduğu gençlik ve eğitim politikalarının sonucudur. PISA testlerinin değil. Fin eğitim sisteminde okuma becerileri, bilim ve matematik okuryazarlığı kadar sosyal bilimler, görsel sanatlar, spor ve pratik becerilerin geliştirilmesi de önemlidir. Finli çocuklar anaokul ve ilkokul hayatları boyunca oyun oynar ve zevk alarak öğrenirler. Finli öğretmenler de, ebeveynler de matematik ve ya fen derslerindeki soyut kavramları öğretmenin en iyi yolunun müzik, drama ya da spor uygulamaları olduğunu düşünür. Akademik ve akademik olmayan öğrenme biçimleri arasında kurulan bu denge, çocukların okuldaki mutluluğunu sağlamanın büyülü formülüdür.’ diyor.

Kısacası Finlandiya’da alıştığımızın ve uygun gördüğümüzün aksi kurallar ile eğitim sağlanıyor. Fin halkının eğitim hakkında yanlış bilinen doğrularından bazıları ise şu şekilde;

* Çocuklar bağımsız! Ders çalıştıran ya da okula getirip götüren anne ve babalar kesinlikle yok. Bu aslında bir kuraldan ziyade bir gelenek gibi! Tabi ki Finlandiya’nın bizimkinden kat kat daha güvenli bir ülke olması bu geleneğin rahatlıkla sürdürülmesine olanak tanıyor. Bu durumda hem çocuklar bağımsız ve kendine güvenli olmayı öğreniyor hem de ebeveynler bu konuda sorumluluk hissetmediği için çocuklarına farklı alanlarda yardımcı olma ve ilgi gösterme fırsatı buluyorlar.

* Öğrenciler, kendi ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda kendi eğitim programlarını yaratıyorlar. Fin halkı her çocuğun her şeyi bilmesi ve her derste başarı göstermesini kesinlikle onaylamıyor. Her çocuk farklı kişilik ve yeteneklere sahiptir ve okul sisteminde bu durum her çocukla ayrı bir uğraş içerisinde olmayı gerektirir. Fakat Finlandiya’da durum böyle değil. Çocuklar; olmak istedikleri, yapmak istedikleri ve öğrenmek istedikleri şeyler hakkında söz sahibi olmaya daha ilkokulda başlıyorlar. Bilmedikleri ve ilgi duymadıkları bir konu hakkında fikir sahibi olmaya zorlanmak yerine, kendi yeteneklerini keşfederek bu konuda kendilerini geliştirmek adına teşvik ediliyorlar.

* Finli öğrencilere eğitim hayatlarının ilk altı yılında not verilmiyor ve eğitim hayatları boyunca asla sınava girmiyorlar. Peki nasıl oluyor da başarılı oluyorlar ya da başarıları ne ile ölçülüyor? Finlilere göre; başarılarını ölçen bir kıstas altında çocuklar stres ve hırs gibi duygular geliştiriyorlar. Rekabet, hırs, başarısız olma kaygısı ve sınav öncesi ezbere çalışmalar öğrencilik hayatımız boyunca hepimizin sıkça yaşadığı durumlardır. Bu gibi durumların çocukları olumsuz yönde beslediği düşüncesi ile Finliler çocukların başarısını gösterdikleri olumlu davranışlar ve yetenekleri doğrultusunda yaptıkları uygulamalar ile test etmeye karar vermişler. Fin eğitim sisteminde; sınavlara hazırlanmak için ayrılan zamanın ve beraberinde gelen stresin; düşünme ve sorgulama için kalan zamanı azaltıp, öğrenme heyecanını azalttığına inanıyorlar. Bu nedenle sınav sistemine karşılar. Çocuklar sadece 16 yaşlarındayken ülke genelinde bir sınava giriyorlar. Bu sınavda ise 9 yıllık öğrenimleri boyunca akıllarında kalan ne varsa kağıda dökerek kolayca başarılı not alıyorlar. Çünkü bu sınav test olarak değil, yazılı olarak gerçekleştiriliyor ve öğrenciler soruları cevaplamak için cevaptan emin olmaları gerektiğini gayet iyi biliyorlar.

* Finlandiya’da eğitim süresi günde 4 saat. Çocuklar günde sadece 4 saat okula gidiyorlar. Çünkü çocukların okul dışındaki zamanlarında; oynamak, keşfetmek ve arkadaş edinmek gibi yapacak pek çok şeyi var. Finli bir öğretmenin bu konudaki yorumu ise şöyle; ‘Onlara oynamak için bolca zaman veriyoruz. Uzun tenefüslerde ağaçlara çıkan öğrencilerimiz orada bir böcek ile karşılaşıyor ve ne olduğunu öğrenmek için gelip bana soruyorlar. Daha uzun dersler ile onlara daha çok şey öğretemeyiz ama kendilerine kalan zamanda bilmeleri gereken her şeyin farkına varabilirler.’ Finlandiya’da 4 saatlik eğitim süresinde toplamda; 75 dakika teneffüs yapılıyor. Bu rakam Türkiye’de 9 saatlik eğitim süresi boyunca sadece 45 dakika.

* Öğretmenlik toplum gözünde statüsü en yüksek meslek olarak kabul görüyor. Tüm eğitmenler eşit kalitede öğretme yetisine ve özveriye sahip başarılı bireyler. Okulun beden eğitimi ve matematik gibi iki farklı branşa sahip öğretmeni de, Finlandiya eğitim sisteminin yeterliliği konusunda eşit düşünceye sahip ve tüm öğretim kurallarına harfiyen uymaktan oldukça memnunlar.

* Öğrencilere ödev verilmiyor çünkü öğrenmenin yeri okuldur! Evet yanlış duymadınız. Son zil çaldığında çocuklar ertesi günkü okul saatine kadar oynamak, okumak, yemek yemek, yürüyüşler yapmak ve daha pek çok şey için özgürler! Dilerse öğrenciler yarım kalan projelerini ya da derslerini evde tamamlama hakkına sahipler. Yani çocuklar eğer ihtiyaç duyarlarsa evde ders çalışıyorlar fakat böyle bir zorunluluk olmadığı için çalışmaları gerektiği zaman hiçbir sıkıntı duymadan adapte olabiliyorlar. Kısacası ders çalışma algısı çocuklara sorumluluk yerine ihtiyaç gibi geliyor.

* Finlandiya’da spora oldukça önem veriliyor.  Okullarında spora yer var ama spor karşılaşmaları yapacak takımlar yok. Rekabet ve üstünlük kazanmak gibi durumlara Fin kültüründe değer verilmiyor. Çocukların fiziksel gelişim çağında oldukları o birkaç senelik dönemde gelişimleri adına her türlü olanak okullarda mevcut. Farklı ve özel yetenekleri olan çocuklar ise; spor ve sanat gibi alanlarda özel olarak eğitime ve yönlendirmeye tabi tutuluyorlar. Bu oran ise; her yıl, her okulda yüz öğrenciden otuzunun özel eğitim programlarına dahil edilmesi anlamına geliyor.

* ‘Eğitim herkes için eşit imkan sağlamaktır’ diyorlar. Eşitlik kavramına olağanüstü değer veriyorlar. Finlandiya’da tüm eğitim giderleri devlet tarafından karşılanıyor ve pek çok ülkeye göre daha düşük seyrediyor.  Hâlbuki 15 yıllık kıdemli bir öğretmen ortalama bir üniversite mezunundan daha iyi kazanıyor.

Zorunlu eğitim süresini oluşturan temel kurallar bu şekilde iken; Finlandiyalı eğitimcilerin fikrine göre, yetenekli çocukları teşvik etmektense, zayıf öğrencilere eğilmek daha parlak sonuçlar doğuruyor. Finliler okuyor ve bunu çok seviyorlar. Kişi başına kitap okuma oranı yılda 57 kitaba eşdeğer. Eminiz ki; bunun Finlandiya’daki  eğitim sisteminin başarısına  yaptığı katkı büyüktür.

 

Mutluluk için Başarılı Olmak Mı? Yoksa Sadece Mutlu Olmak Mı?

 

Finlandiya’nın yaşam standartlarına göz atarken Finlilerin mutluluk ve huzur kıstaslarını belirleyenin sadece kendilerini olduğunu görüyoruz. Finlandiya; Mutlu olmak için her şeye sahip olan fakat mutlu kalmak için hiçbir nedene ihtiyaç duymayan çocuklar yetiştirmeyi hedefliyor. Peki bunu nasıl yapıyorlar? Bu şekilde olmasının nedenleri arasında eğitim faktörü var mı? Dahası nasıl her bireyde işe yarıyor?

Tüm bu soruların cevabı sadece; iş birliği yapma ve iş birlikçi bir çevrede yaşamaktan geçiyor. Finlandiya eğitim sistemi esaslarında okulların altyapısı iş birliğini artırmaya yönelik tasarlanmıştır. Lise öğrencileri kampüs içinde birlikte konforlu bir şekilde çalışabilecek imkanlara sahipler. Ayrıca serbest zamanlarında gözetim minimal olacak şekilde bina etrafında serbest dolaşabiliyorlar. Öğretmenler ve öğrenciler birlikte çalışırken rahat ve konforlu hissediyorlar.
Tüm bu bilinç sayesinde hem değerli bireyler yetiştirme hem de mutlu ve rahat bir yaşam sürmeyi başarmış olan Finliler, eğitim sisteminde hiçbir soruna yer vereceğe benzemiyor. Son olarak; Gelecek birkaç sene içerisinde müfredattan fen, coğrafya, tarih ve matematik gibi ana dersleri kaldırarak sadece keşfederek ve yaşayarak öğrenmeyi ve öğretmeyi hedefleyen Finlandiya’nın bunun da işe yarayacağından hiç şüphesi yok!

Son Olarak

Finlandiya’da özel okul bulunmamak ile beraber Finlandiya üniversitelerinde burslu ya da ücretli olarak degree programına katılma şansınız bulunur. Finlandiya’da 20 üniversite ve 29 politeknik okul bulunur. Finlandiya’da üniversite programlarında yıllık olarak 80-100 € civarı ödeme yaparak öğrenci sağlık sigortanızı da kapsayan eğitim imkanlarından faydalanabilirsiniz. Günlük yaşam masraflarını kendiniz karşılamanız gerekir ve aylık masrafınız maksimum 1000 € civarında olur. Eğitim gördüğünüz kurumun tüm imkanlarından faydalanabilmenizin yanı sıra konaklama konusunda da uygun seçenekler mevcuttur.

Yurt dışı eğitim ile ilgili merak ettikleriniz konusunda ücretsiz olarak bilgi almak için bize danışabilirsiniz. Yine danışmanlarımızın size uygun eğitim programını tasarlaması için web sitemizden form bırakabilir ya da Nişantaşı’nda ki York Yurt Dışı Eğitim ofisimizi ziyaret edebilirsiniz.




 

 

 

 

 

Eklenme Tarihi: 2017-12-05 17:01:23

2017-12-05 14:01:23